Nationale Conferentie NLT 2027

Datum en tijd
Donderdag 4 februari 2027
10.00 - 17.00

Locatie
Antropia
Hoofdstraat 8, 3972 LA Driebergen

Kosten
Niet-leden: €200,-
Medewerkers lidschool: €100,-

Thema: NLT doe je samen

De NLT-conferentie van 2027 staat voor een groot deel in het teken van samenwerken. Dit is bij NLT een kernvaardigheid voor leerlingen, die in het nieuwe curriculum nog meer nadruk krijgt. Hoe zorg je als docent dat elke leerling zich prettig voelt in een projectgroep, en een rol vindt die bij hem of haar past?

Op de conferentie zal veel aandacht zijn voor de curriculumvernieuwing. Die vraagt ook samenwerking van de docenten: met z’n allen gaan we ervoor zorgen dat het nieuwe programma staat als een huis. Hoe organiseer je dat proces? Hoe benut je daarin elkaars expertise? En hoe voorkom je dat samenwerking stroef wordt of stilvalt?

Dan is bij NLT het ook van belang samen te werken tussen vakgebieden. NLT blijft een vak dat ontstaat op de grens van disciplines. Juist daar liggen kansen voor innovatie, nieuwe perspectieven en betekenisvol onderwijs.

Uiteraard hebben we behalve deze rode draad een volledig en afwisselend programma van lezingen en werkgroepen, waarin alle onderdelen van NLT aan bod zullen komen. Dit is daarmee dé kans om alles te weten te komen over het nieuwe curriculum.

Dagprogramma

9.30 - 10.00

Inloop

10.00 - 11.00

Opening
Keynote 'Samen Creëren: van hobbels naar uitzicht' door Manon Mostert - van der Sar (Hogeschool Rotterdam)

11.15 - 12.30

Sessies eerste ronde
Werkgroepen, vakvernieuwingsplein, werkplein onderbouw, educatieve markt

12.15 - 13.30

Lunchpauze

13.30 - 14.30

Sessies tweede ronde
Werkgroepen, lezingen en educatieve markt

14.45 - 15.45

Sessies derde ronde
Werkgroepen, lezingen en educatieve markt

15.50 - 16.30

Afsluiting
Lezing over aandacht, concentratie en overprikkeling bij jongeren door Stefan van der Stigchel (Universiteit Utrecht)

16.30 - 17.00

Borrel

Over de locatie

We zijn dit jaar te gast bij Antropia, een duurzaam cultuur- en congrescentrum naast station Driebergen-Zeist en vlak bij de A12. De locatie is goed bereikbaar met zowel het openbaar vervoer als de auto en beschikt over meerdere prettige zalen. Antropia staat bekend om zijn duurzame werkwijze, met onder meer biologische en biologisch-dynamische catering. Mooi, bereikbaar én groen: de ideale plek voor een NLT-conferentie.

Plenaire lezingen

Als de problemen van morgen niet netjes binnen één vakgebied passen, waarom zouden wij ons onderwijs dan wel zo organiseren?

NLT is misschien wel het mooiste voorbeeld van wat er ontstaat wanneer je over de grenzen van je eigen vakgebied heen kijkt. Maar samenwerken gaat vaak niet vanzelf. Het vraagt om vertrouwen, nieuwsgierigheid, ontwerpkracht en de moed om het soms even niet te weten.

In deze keynote neemt Manon Mostert-van der Sar (Hogeschool Rotterdam) je mee langs de hobbels én het uitzicht van multidisciplinair, interdisciplinair en transdisciplinair samenwerken. Vanuit haar ervaringen met Stadslab Rotterdam laat ze zien hoe je samenwerking kunt ontwerpen, hoe maken en leren van elkaar mensen in beweging brengt en waarom juist het onbekende terrein tussen vakgebieden zoveel kansen biedt.

Stefan van der Stigchel is hoogleraar Cognitieve Psychologie aan de Universiteit Utrecht. Hij staat aan het hoofd van de onderzoeksgroep AttentionLab die onderzoekt hoe aandacht en visueel bewustzijn samen ons beeld van de wereld vormen.

In zijn lezing laat Stefan zien wat de wetenschap ons leert over aandacht, concentratie en overprikkeling bij jongeren, en hoe die kennis kan helpen om samenwerking en groepswerk in de klas beter vorm te geven.

Op dit moment doet Stefan onderzoek naar visueel werkgeheugen, gesteund door een ERC Consolidator subsidie en NWO VICI subsidie. Naast zijn wetenschappelijke publicaties is Stefan auteur van de populairwetenschappelijke boeken ‘Zo werkt Aandacht’ en ‘Concentratie’, en meer recent ‘Grip op je aandacht’. Zijn boeken worden internationaal uitgegeven, onder andere bij MIT Press.

Sessies ronde 1

Samenwerken in de klas klinkt mooi, maar in de praktijk gaat het niet altijd vanzelf. Een groep komt niet op gang, leerlingen nemen verschillende rollen aan, disciplines botsen of één leerling trekt het hele project naar zich toe. Wat doe je dan?

In deze praktijkgerichte workshop ga je aan de slag met échte dilemma’s uit de onderwijspraktijk. Je brengt je eigen vraagstuk mee of kiest uit herkenbare uitdagingen die we vooraf verzamelen. Aan verschillende tafels onderzoek je samen met andere docenten wat er speelt, welke interventies kunnen helpen en hoe je de samenwerking opnieuw op gang kunt brengen.

Door:
Manon Mostert - van der Sar (Hogeschool Rotterdam)

Haal hier de meest recente informatie op over de vakvernieuwing!

Alle collega's van vaksteunpunten praten je graag bij over het initiatief tot herontwerp van hun lesmodules.

Samen met SLO, die heel erg benieuwd is in de manier waarop jij je als docent verdiept in de periode voorafgaand aan de ingang van het nieuwe examenprogramma, wisselen we alle nieuwtje met elkaar uit.

Door:
Edgar de Wit (Vereniging NLT)

Aafke Oldenbeuving (SLO)
Thijs Goedegebure (SLO)
Coördinatoren vaksteunpunten NLT

Er is inmiddels een groeiend aanbod van NLT-onderbouwmodules, die op steeds meer scholen worden ingezet. Maar hoe geef je NLT een plek in de onderbouw? Een eigen plek op de lessentabel is misschien ideaal, maar voor veel scholen niet haalbaar. Gelukkig zijn er ook andere mogelijkheden! Hoe kun je NLT zo inzetten dat leerlingen enthousiast worden voor bèta, praktische vaardigheden ontwikkelen én kennismaken met NLT als vak in de bovenbouw? In deze werksessie presenteren we de resultaten van een onderzoek naar de manier waarop scholen NLT in de onderbouw vormgeven. Welke scenario's zijn mogelijk? Wat werkt goed en welke valkuilen kun je beter vermijden? Aan de hand van praktijkvoorbeelden en verschillende scenario's gaan we met elkaar in gesprek over de mogelijkheden voor jouw school. We sluiten af met korte pitches van auteurs van recent ontwikkelde modules en modules die nog in ontwikkeling zijn. Zo ga je naar huis met nieuwe inzichten, concrete ideeën én een actueel beeld van het aanbod aan NLT-onderbouwmodules.

Door: Joris de Vries

Tijdens deze interactieve workshop laten we zien hoe interesse-gedreven didactiek (IGD) aan de basis stond van de ontwikkeling van HL-Racing. Wat begon met de belangstelling van leerlingen voor een raceauto, groeide uit tot een module waarin leerlingen vanuit verschillende interesses en specialisaties samenwerken aan authentieke vraagstukken uit de autosport. Dankzij de samenwerking met onder andere Kartstore International, MP Motorsport en Kartbaan Strijen maken zij niet alleen kennis met de beroepspraktijk, maar passen zij ook professionele werkwijzen, meetmethoden en expertise toe.

Vervolgens gaan deelnemers zelf aan de slag. In kleine groepen ontwerpen zij een praktijkgerichte opdracht waarin nieuwsgierigheid wordt gewekt, leerlingen ruimte krijgen om vanuit uiteenlopende interesses aan de slag te gaan en samenwerking met professionals mogelijkheden biedt om die interesses verder te ontwikkelen. Daarbij onderzoeken we hoe je verder kunt gaan dan een gastles of bedrijfsbezoek en hoe ook met beperkte middelen betekenisvolle samenwerkingen kunnen ontstaan. Deelnemers vertrekken met een eerste concreet ontwerp voor een interesse-gedreven opdracht die aansluit bij hun eigen school en omgeving en waarin samenwerking met de authentieke beroepspraktijk centraal staat.

Door:

Ramon de Jonge (Hoeksch Lyceum)
Jeffrey Bruinier (Hoeksch Lyceum)

Sessies ronde 2

Net als in de nieuwe modules Van corona tot klimaat maken jullie in deze workshop kennis met verschillende dynamische processen uit de natuurkunde, biologie, economie, geografie en meteorologie. Voorbeelden hiervan zijn: Sparen, lenen, vraag en aanbod, radioactiviteit, dobbelstenen, ziekteverspreiding, bacteriegroei, klimaat(verandering), woningverwarming, jager-prooidier, geluidsfiltering, etc.

Het zijn allemaal processen die we op een vergelijkbare manier wiskundig kunnen beschrijven én oplossen met de (complexe) e-macht. Dat doen we met experimenten, in numerieke simulaties en/of wiskundig exact.

De twee op elkaar aansluitende modules zijn zodanig opgezet, dat ze op zoveel mogelijk verschillende instap-, uitstap- en verdiepingsniveaus gevolgd en ingezet kunnen worden in jouw NLT-les. Krijg een inkijkje in deze twee nieuwe modules tijdens deze workshop. En kom verschillende experimenten en rekentools uitproberen!

Door:
Ton Versteegh (docent-ontwikkelaar Natuurkunde bij U-Talent; docent Natuurkunde hét KWC, ontwikkelaar van de nieuwe NLT-module Van Corona tot Klimaat)

Anita Kokelaar (onderwijs- en thesiscoördinator U-Talent en waarnemend vaksteunpuntcoördinator NLT)

Deze module, voorheen 'Door de zoete appel heenbijten', is het afgelopen jaar herzien. We hebben er zin in om jullie te laten zien en ervaren hoe de nieuwe module in elkaar zit! Je gaat in deze sessie meer info krijgen over de module én een practicum uitvoeren dat onderdeel is van 'Een appeltje voor de dorst'.

Door:
Nynke Verduijn (Vaksteunpunt Noord)
Jenny Smit (Het Nieuwe Eemland)
Suzanne Wensink - van de Ven (Twents Carmel College)

Deze module zal een inleiding in ontwerpen zijn voor NLT-leerlingen en daarmee de module Technisch Ontwerpen in de BMT vervangen. Het schrijfteam is afgelopen september begonnen met de ontwikkeling, dus we kunnen nog niet veel zeggen over de opbouw van de module. Wel is al bekend:

Dat leerlingen echt schimmelgroei in petrischaaltjes gaan onderdrukken met een (veilige) koude plasma bron.

Dat we samenwerken met experts van de TUDelft en de module gebaseerd gaat worden op recente onderzoeksresultaten binnen de context van een veilige en milieu vriendelijke voedsel productie.

Dat we heel goed gaan nadenken hoe we omgaan met verschillen in voorkennis van ontwerpen.

Welke eindtermen uit het nieuwe programma deze module gaat afdekken.

In de workshop laten we enkele actuele wetenschappelijke ontwikkelingen zien, gaan we in op de didactiek van ontwerponderwijs en vragen we de deelnemers naar de wensen en haalbaarheid van een ontwerpmodule.

Door:
Sander Haemers (Vaksteunpunt / Bètasteunpunt TU Delft)
Jeanna de Haan (Vakdidacticus O&O Educatie in de Bètawetenschappen, TU Delft)
Maaike van der Voort (Docent O&O en natuurkunde, Veurs lyceum Leidschendam)
Niels van den Burg (Docent O&O en natuurkunde, Christelijk Lyceum Delft)

Nadat leerlingen geleerd hebben waar en hoe geheugen zich vormt (of niet), en ze kennis genomen hebben van mogelijkheden tot onderzoek van de hersenen, gaan ze verder de diepte in. Waarom onthoudt je sommige dingen wel en andere dingen niet, hoe verloopt dit proces en wat vindt er plaats om bepaalde connecties in de hersenen te versterken.

De theorie wordt afgewisseld met praktijk. De leerlingen bekijken hersenen van dichtbij tijdens een hersen-dissectie en ze gaan vanaf het begin van de module bezig met de opdracht hun eigen leerproces in kaart te brengen, wat werkt goed (en waarom?) en wat niet (waarom niet?).

Het onderzoek, naar de persoonlijk beste manier om kennis tot zich te nemen, zal in tweetallen worden uitgevoerd. Meerdere onderzoek vaardigheden worden getraind (peer-feedback).

Hoewel de module eigenlijk zo volgens de nieuwe SLO richtlijnen kan meedraaien, zou ik graag in gesprek met jullie om de module te optimaliseren voor de aankomende jaren.

Door:

Natasja Jannink (Radboud Universiteit)

Bij NLT spelen onderzoeksvaardigheden een belangrijke rol. Deze keer richten we ons op samenwerken. Maar hoe leren leerlingen eigenlijk goed samenwerken? En hoe begeleid je de ontwikkeling van een groepje leerlingen dat samen een opdracht uitvoert naar een zelfstandig functionerend onderzoeksteam? In deze interactieve werksessie maak je kennis met een praktische aanpak voor de onderbouw. Geen uitgebreid vaardighedenboek, maar concrete casuskaarten, hulpkaarten, teamrollen en beoordelingsrubrics. Daarmee kunnen leerlingen hun samenwerking organiseren, oefenen en beoordelen. Niet alleen de docent beoordeelt: ook leerlingen leren kritisch naar hun eigen bijdrage en die van hun teamgenoten te kijken. Je gaat zelf in een klein onderzoeksteam aan de slag met een onderzoek naar shampoo of zwarte inkt, afkomstig uit de NLT-module Huid en Haar – Wat is jóuw smart skincare? Daarbij gebruik je de hulpmiddelen zoals leerlingen dat ook zouden doen. We bespreken samen de centrale vraag: In hoeverre kunnen we leerlingen met deze hulpmiddelen leren om zich te ontwikkelen tot zelfstandige, goed samenwerkende onderzoeksteams? Je krijgt concrete tools en voorbeelden mee om samenwerking in je eigen lessen doelgericht te begeleiden, zichtbaar te maken en te beoordelen. En natuurlijk geldt ook voor ons: samenwerken leer je door het te doen. En door er samen op terug te kijken!

Door:

Yo van dijk

Sessies ronde 3

In deze werkgroep doen we een onderzoekje met een biosensor. Aan de hand van dit onderzoek ervaren we de denk en werkwijzen onderzoeken en modelleren. Daarnaast bespreken we welke vraagstukken er zouden kunnen passen bij de module Biosensoren.Dit in het kader van de vakvernieuwing.

Ook is er ruimte om in gesprek te gaan waar docenten/toa’s knelpunten hebben ervaren in de module en hoe daar in de praktijk mee kan worden omgegaan. Daarnaast bespreken we welke vraagstukken er zouden kunnen passen bij de module Biosensoren. Dit in het kader van de vakvernieuwing.

Door:
Suzanne Calabretta (Lerarenopleiding Natuurkunde, Fontys Educatie Tilburg)
Iris Verhoeff (Vaksteunpunt TU Eindhoven)

De nieuwe kerndoelen komen eraan! Vanaf schooljaar 2027-2028 gaat elke basisschool ermee aan de slag. Maar wat betekenen die nieuwe kerndoelen voor jou als docent? Wat staat er precies in het leergebied Mens en Natuur? En hoe groen en duurzaam zijn die doelen eigenlijk? Tijd om erin te duiken!

In deze workshop ontdek je wat de kerndoelen te bieden hebben én hoe je jouw duurzame les kunt verbinden met bijvoorbeeld Nederlands of Burgerschap. Na een korte introductie gaan we samen aan de slag. We duiken in de kerndoelen en spelen kerndoelenbingo! Het resultaat? Een hoofd vol ideeën en volop zin om ermee aan de slag te gaan! Je ontdekt hoe je jouw leerlingen kunt klaarstomen voor een duurzame toekomst. En het mooie is: dat kan gewoon tijdens jouw eigen les!

Door:
Yvette van Gastel (Adviseur duurzaam onderwijs, SME)

Deze workshop draait om systeemdenken: een denkwijze die onderdeel is van de vernieuwde examenprogramma's van natuurkunde, scheikunde, biologie, O&O en NLT. Systeemdenken helpt leerlingen bij het redeneren over complexe vraagstukken. Leerlingen leren situaties te beschouwen als systemen en deze te onderzoeken aan de hand van systeemgrenzen, deelsystemen, input en output, interacties, dynamiek en terugkoppelingen.

In deze workshop:

leer je wat systeemdenken inhoudt en wat de meerwaarde ervan is;
krijg je voorbeeldlesmateriaal te zien;
ga je aan de slag met de vertaling van systeemdenken naar je eigen lespraktijk;
denk je mee over een vakoverstijgende leerlijn voor systeemdenken.

Door:
Elise Quant (vakdidacticus o&o en NLT, Eindhoven University of Technology)
Melde Gilissen (curriculumontwikkelaar natuurwetenschappelijke vakken, SLO)
Joost van Vijfeijken (Scheikundedocent/Dudoc Promovendus, Universiteit Utrecht)
Stanley Delhaye (Natuurkundedocent/lerarenopleider, Eindhoven University of Technology)

De lesmodule Beat the Beefburger gaat over voedingstechnologie en eiwittransitie. Elk ingrediënt heeft een functie binnen het product.

Maar hoe past dat samen in een eindproduct, dat moet voldoen aan een heel aantal consumenteisen?

We kijken als een ontwerper naar het zelf ontwikkelen, samenstellen en testen van de ideale samengestelde burger.

Deze lesmodule is meteen te gebruiken binnen het nieuwe examenprogramma.

Door:
Edgar de Wit (Projectleider, Wageningen Pre-University)

Leerlingen bouwen een brug met zelfgemaakte lijm. Dit blijft ook in het nieuwe examenprogramma de kern van deze module. Tegelijk geven de nieuwe eindtermen aandacht aan veel andere zaken die nu in de module terugkomen. Denk aan persoonlijke ontwikkeling, samenwerken, reflectie, vastleggen en communiceren van resultaten, gebruik van data en dergelijke. Hoe beoordeel je dat?

En dan is nog niet alles uitgewerkt, zoals versterken van digitale vaardigheden, landelijke uitwisseling of een bruggenbouw-competitie. In de workshop doen wat praktisch onderzoek en bespreken mogelijkheden en jullie wensen voor de eindversie van de module.

Door:

Jan Jaap Wietsema (Vaksteunpunt Universiteit Twente)
Nicolaas Bout (Universiteit Twente)

Quantum is een actueel en relevant onderwerp binnen de natuurwetenschappen. Toch staat het voor veel leerlingen nog ver van hun bed. Hoe introduceer je een NLT onderbouwmodule over dit onderwerp die alle leerlingen weet aan te spreken? Welk centraal vraagstuk maakt leerlingen nieuwsgierig en enthousiast? Wat voor eindopdracht sluit aan bij de kwantum-concepten die in de module aan bod komen? In deze werksessie maak je kennis met de concept-module over kwantum voor de onderbouw, ga je in gesprek en denk je mee met een aantal ontwikkelaars van dit lesmateriaal. In de werksessie staan bovenstaande vragen centraal. Over het ontwikkelteam:

Onder de vlag van de TU/e - Eindhoven School of Education en het Casimir instituut draait in Eindhoven een docentontwikkelteam (DOT) voor kwantum lesmaterialen voor de onderbouw. Het team heeft zichzelf QDOT genoemd en maakt deel uit van grotere projectgroepen onder de vlag van QDNL, die het gezamenlijke doel hebben iedereen in Nederland kennis te laten maken met kwantum. Lesmaterialen en activiteiten van alle onderwijs-hubs zijn samengebracht op quantumeducation.nl.

Door:

Ontwikkelteam QDOT